{"id":794,"date":"2010-12-23T13:42:57","date_gmt":"2010-12-23T13:42:57","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost\/wp\/wordpress\/marogulov-u-alfabeya-wi-ya-latini\/"},"modified":"2010-12-23T13:42:57","modified_gmt":"2010-12-23T13:42:57","slug":"marogulov-u-alfabeya-wi-ya-latini","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/kurdishacademy.org\/?page_id=794","title":{"rendered":"Marogulov \u00fa alfabeya w\u00ed ya Lat\u00edn\u00ed"},"content":{"rendered":"<p><em><strong><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" alignright size-full wp-image-790\" hspace=\"0\" height=\"142\" width=\"120\" vspace=\"0\" border=\"0\" align=\"right\" title=\"&Iacute;.Marogulov\" class=\"caption\" alt=\"\" src=\"http:\/\/localhost\/wp\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/isahakMarugolov_small.jpg\" \/>Marogulov k&iacute; ye?<\/strong><\/em> &Iacute;sahak Marogulov, p&eacute;sheng&eacute; elfabeya kurd&iacute; ya bi Lat&iacute;n&iacute; ye. L&eacute; bel&eacute; kurd&eacute;n Bakur pir ew nebih&iacute;stine. Di der bar&eacute; berhem&eacute;n w&iacute; de &uacute; di der bar&eacute; alfabeya w&iacute; de. Min xwest ez hinek&iacute; di der bar&eacute; w&iacute; de agahiyan berhev bikim an h&iacute;n&iacute; jhiyan &uacute; keda w&iacute; bibim. L&eacute; di &iacute;nternet&eacute; de mixabin ten&eacute; cend heb niv&iacute;sar heb&uacute;n. Ew jh&iacute; p&eacute;sh&iacute; bi tirk&iacute; hatine niv&iacute;sandin. Ew niv&iacute;sar jh&iacute; jhi pirt&uacute;ka bi nav&eacute; &ldquo;Jhi D&iacute;roka Gel&eacute; Kurd 13 Pel&eacute;n Balk&eacute;sh (Kurt Halk Tar&iacute;h&iacute;nden 13 ilginc yaprak)&rdquo; hatine girtin. Pirt&uacute;k a Rewshenb&iacute;r Jel&iacute;l&eacute; Jel&iacute;l &uacute; jhi Wesanxaneya Evrensel Basin Yayin, bi wergera niv&iacute;skar Hasan KAYA di sala 2007&rsquo;an de hatiye capkirin. Bi rast&iacute;, div&eacute; zimanzan li ser v&eacute; yek&eacute; bisekinin &uacute; n&iacute;qash bikin.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p><em><strong><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" alignright size-full wp-image-790\" hspace=\"0\" height=\"142\" width=\"120\" vspace=\"0\" border=\"0\" align=\"right\" title=\"&Iacute;.Marogulov\" class=\"caption\" alt=\"\" src=\"http:\/\/localhost\/wp\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/isahakMarugolov_small.jpg\" \/>Marogulov k&iacute; ye?<\/strong><\/em> &Iacute;sahak Marogulov, p&eacute;sheng&eacute; elfabeya kurd&iacute; ya bi Lat&iacute;n&iacute; ye. L&eacute; bel&eacute; kurd&eacute;n Bakur pir ew nebih&iacute;stine. Di der bar&eacute; berhem&eacute;n w&iacute; de &uacute; di der bar&eacute; alfabeya w&iacute; de. Min xwest ez hinek&iacute; di der bar&eacute; w&iacute; de agahiyan berhev bikim an h&iacute;n&iacute; jhiyan &uacute; keda w&iacute; bibim. L&eacute; di &iacute;nternet&eacute; de mixabin ten&eacute; cend heb niv&iacute;sar heb&uacute;n. Ew jh&iacute; p&eacute;sh&iacute; bi tirk&iacute; hatine niv&iacute;sandin. Ew niv&iacute;sar jh&iacute; jhi pirt&uacute;ka bi nav&eacute; &ldquo;Jhi D&iacute;roka Gel&eacute; Kurd 13 Pel&eacute;n Balk&eacute;sh (Kurt Halk Tar&iacute;h&iacute;nden 13 ilginc yaprak)&rdquo; hatine girtin. Pirt&uacute;k a Rewshenb&iacute;r Jel&iacute;l&eacute; Jel&iacute;l &uacute; jhi Wesanxaneya Evrensel Basin Yayin, bi wergera niv&iacute;skar Hasan KAYA di sala 2007&rsquo;an de hatiye capkirin. Bi rast&iacute;, div&eacute; zimanzan li ser v&eacute; yek&eacute; bisekinin &uacute; n&iacute;qash bikin.<\/p>\n<p><!--break--><\/p>\n<p>Min got bila jarek&eacute; jh&iacute; ez bal&eacute; bikish&iacute;nim ser v&eacute; mijhar &uacute; v&iacute; mirov&eacute; qedirbilind bi niv&iacute;sareke kurd&iacute; bi b&iacute;r b&iacute;nim jhi bo xwendevan&eacute;n Diyarnamey&eacute;.<\/p>\n<p><strong>T&eacute; Gotin ku;<\/strong><\/p>\n<p>&Iacute;sahak MAROGULOV law&eacute; Fahred &eacute; ku bi esl&eacute; xwe As&uacute;r&iacute; ye. Di sedsala 19&rsquo;an de jhi &Iacute;ran&eacute; koc&iacute; Ermanistan&eacute; kiriye. &Uacute; li gund&eacute; Div&iacute;n ku bi ser Er&iacute;van&eacute; ve ye bi jih b&uacute;ne. Marogulov di sala 1868&rsquo;an de hatiye din&eacute;. Pisht&iacute; ku dibistana mamostetiy&eacute; qedandiye di sala 1888&rsquo;an de p&eacute;sh&iacute; li gund&eacute; Shatext&eacute; ya Nahj&iacute;van&eacute; &uacute; d&uacute; re li gund&eacute; Qemerl&iacute; mamostet&iacute; kiriye. Jhi ber ku her sal bi malbata xwe re dice Zozan&eacute; Elegez&eacute; nava malbat&eacute;n kurdan bi zarok&eacute;n wan re f&eacute;r&iacute; kurd&iacute; dibe &uacute; wek&iacute; ziman&eacute; xwe y&eacute; zikmak&iacute; xwesh h&iacute;n dibe &uacute; dipeyive.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" alignleft size-full wp-image-791\" hspace=\"5\" height=\"322\" width=\"244\" vspace=\"5\" border=\"0\" align=\"left\" alt=\"\" src=\"http:\/\/localhost\/wp\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/isahakMarugolov.jpg\" \/>Di sala 1905&rsquo;an de jhi bo mamostetiy&eacute; w&iacute; didin gund&eacute; Zor&eacute;, gund&eacute; kurdan. Li gor law&eacute; w&iacute; gotiye, li vir amadekariya alfabeya ziman&eacute; kurd&iacute; dike. Di sal&eacute;n 1920&rsquo;an de shiyarb&uacute;n &uacute; p&eacute;shketina kurd&eacute;n Sovyet&eacute; r&uacute; daye. Di wan salan de jhi bo ziman&eacute; milet&eacute;n hindik, dewlet dixwaze alfabeyan c&eacute;bike. Jhi bo v&eacute; pirsgir&eacute;k&eacute; Dewleta Sovyet&eacute;, wez&iacute;fey&eacute; dide dewlet&eacute;n Qafqasyay&eacute; &uacute; jhi mirov&eacute;n p&iacute;spor lijhneyek&eacute; ava dikin &uacute; dest bi xebat&eacute;n jhi bo amadekirina alfabey&eacute;n hindikahiyan dikin. Jhi bo gelek miletan (tirk, kurd, as&uacute;r&iacute;, oset) biryara Alfabeya Lat&iacute;n&iacute; t&eacute; stendin &uacute; jhi zanay&eacute;n wan neteweyan dixwazin ku li himber&iacute; dengan t&iacute;pan peyda bikin &uacute; wek&iacute; rapor p&eacute;shk&eacute;sh&iacute; lijhney&eacute; bikin.<\/p>\n<p>Jhi bo v&eacute; yek&eacute; p&eacute;sh&iacute; zanyar&eacute;n m&iacute;na Orbell&iacute; &uacute; N. MARR xebit&iacute;ne l&eacute; bi ser neketine. Di w&eacute; dem&eacute; de Marogulov jh&iacute; xebateke zexm dike jhi bo Alfabeya Ziman&eacute; Kurd&iacute;. Di sala 1928&rsquo;an de li gor deng &uacute; fonetika turd&iacute; alfabeyek&eacute; amade dike &uacute; p&eacute;shk&eacute;sh&iacute; lijhney&eacute; dike. Jhi al&iacute; lijhney&eacute; t&eacute; pejhirandin &uacute; p&eacute;shk&eacute;sh&iacute; devlet&eacute;n Qafkasya dikin. Di sala 1929&rsquo;an de dewlet&eacute;n Qafqasya bi ferm&iacute; v&eacute; alfabeya MARAGULOV dipejhir&iacute;nin. Pisht&iacute; ku alfabe t&eacute; pejhirandin. Marogulov dest bi danas&iacute;na alfabe &uacute; ziman&eacute; kurd&iacute; dike. Mamostey&eacute;n kurd dide hev du &uacute; v&eacute; alfabey&eacute; f&eacute;r&iacute; wan dike. Li nava kurdan digere &uacute; shan&iacute; wan dike.<\/p>\n<p>L&eacute; bel&eacute; di sala 1930&rsquo;y&iacute; de ev alfabe jhi al&iacute; wan Sovyetan ve t&eacute; betalkirin. Di sala 1941&rsquo;&eacute; de bi biryareke li Ermenistan&eacute; alfabeyeke kurd&iacute; bi t&iacute;p&eacute;n kir&iacute;l&iacute; t&eacute; amadekirin &uacute; pejhirandin. Ne ten&eacute; alfabeya kurd&iacute; alfabey&eacute;n ku bi lat&iacute;n&iacute; hatine amadekirin gishan betal dikin &uacute; derbas&iacute; alfabeya kir&iacute;l&iacute; dibin. Ev b&eacute;y&iacute; v&iacute;na kurdan &uacute; her wiha netewey&eacute;n din p&eacute;k t&eacute;.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" alignright size-full wp-image-792\" hspace=\"3\" height=\"332\" width=\"255\" vspace=\"3\" border=\"0\" align=\"right\" alt=\"\" src=\"http:\/\/localhost\/wp\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/isahakMarugolov-alfabe.jpg\" \/>MAROGULAV heta mirina xwe (6 rezber 1933) li ser alfabe &uacute; zargotina kurd&iacute; dixebite. Di kovareke R&uacute;s&iacute; &ldquo;w&eacute;jhe &uacute; canda rojhhilat&rdquo; niv&iacute;sareke zanist&iacute; li ser alfabeya kurd&iacute; diwesh&iacute;ne &uacute; ev niv&iacute;sar pir bal&eacute; dikish&iacute;ne. Heta ku dimire jh&iacute; li ser ziman &uacute; zargotina kurd&iacute; gelek pirt&uacute;k &uacute; dosyayan amade dike.<\/p>\n<p>Wek&iacute; ku van sal&eacute;n dawiy&eacute; mirov&eacute;n ku behsa Marogulov kirine, gishan heyf &uacute; mixabinek an&iacute;ne zim&eacute;n. Jhi ber ku di heman dem &uacute; sal&eacute;n ku Marogulov xebitiye Jeladet Bedirxan &uacute; heval&eacute;n xwe jh&iacute;, li ser alfabe &uacute; r&eacute;ziman&eacute; kurd&iacute; xebit&iacute;ne. L&eacute; ci ku haya wan jhi hev du c&eacute;neb&uacute;ye &uacute; n&iacute;qash &uacute; xebata wan jhi hev du s&uacute;d wernegirtiye. Li gor ku xuya ye alfabeya Marogulov jhi 37 t&iacute;pan p&eacute;k hatiye. Tu xisara n&iacute;qashan tune ye &uacute; xisara v&eacute; alfabe &uacute; xebatan jh&iacute; ez dib&eacute;jhim tune ye, ten&eacute; w&eacute; s&uacute;d&eacute; bide ziman&eacute; kurd&iacute;.<\/p>\n<p>Cavkan&iacute;: &ldquo;Jhi D&iacute;roka Gel&eacute; Kurd 13 pel&eacute;n balk&eacute;sh (Kurt Halk Tar&iacute;h&iacute;nden 13 ilginc yaprak)&rdquo; Jel&iacute;l&eacute; Jel&iacute;l, wesanxaneya Evrensel Basin yayin, werg&eacute;r, Hasan KAYA , 2007.<\/p>\n<p>Jh&eacute;der: Ciya Maz&iacute; (cmazi@hotmail.com) mallperra <a href=\"http:\/\/www.diyarname.com\/niviskar.asp?Idx=405\">Diyarname.com<\/a>, 5\/11\/2008<\/p>\n<p class=\"rtecenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" size-full wp-image-793\" width=\"500\" height=\"577\" vspace=\"4\" hspace=\"4\" border=\"1\" align=\"middle\" alt=\"\" src=\"http:\/\/localhost\/wp\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2010\/12\/marogulov_alphabet.jpg\" \/><\/p>\n<p class=\"rtecenter\">&nbsp;<\/p>\n<div class=\"rtecenter\"><object id=\"calameo-viewer-000504709048e20290999-1293111713\" width=\"520\" height=\"380\"><param name=\"movie\" value=\"http:\/\/v.calameo.com\/2.0\/cviewer.swf?bkcode=000504709048e20290999&amp;langid=en\" \/><param name=\"allowscriptaccess\" value=\"always\" \/><param name=\"allowfullscreen\" value=\"true\" \/><embed src=\"http:\/\/v.calameo.com\/2.0\/cviewer.swf?bkcode=000504709048e20290999&amp;langid=en\" type=\"application\/x-shockwave-flash\" allowscriptaccess=\"always\" allowfullscreen=\"true\" width=\"520\" height=\"380\"><\/embed><\/object><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Marogulov k&iacute; ye? &Iacute;sahak Marogulov, p&eacute;sheng&eacute; elfabeya kurd&iacute; ya bi Lat&iacute;n&iacute; ye. L&eacute; bel&eacute; kurd&eacute;n Bakur pir ew nebih&iacute;stine. Di der bar&eacute; berhem&eacute;n w&iacute; de &uacute;<span class=\"excerpt-hellip\"> [\u2026]<\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":790,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-794","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kurdishacademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/794","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kurdishacademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/kurdishacademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdishacademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdishacademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=794"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kurdishacademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/794\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdishacademy.org\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kurdishacademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=794"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdishacademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=794"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdishacademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=794"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}