{"id":486,"date":"2008-08-31T13:10:09","date_gmt":"2008-08-31T13:10:09","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost\/wp\/wordpress\/tzp-kurdi-ji-bo-ziman-dakevin-qadan\/"},"modified":"2008-08-31T13:10:09","modified_gmt":"2008-08-31T13:10:09","slug":"tzp-kurdi-ji-bo-ziman-dakevin-qadan","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/kurdishacademy.org\/?page_id=486","title":{"rendered":"TZP-Kurd\u00ee: Ji bo ziman dakevin qadan"},"content":{"rendered":"

\"TZP-Kurdî\"Aktuelbûn: 31\/8\/2008<\/p>\n

Tevgera Ziman û Perwerdehiya Kurdî (TZP-Kurdî) bi \u015fîara ‘Êdî bes e em bi zimanê xwe perwerdehê dixwazin’ 2’emîn Konferansa xwe pêk anî. Di konferansê de bang li dewletê hat kirin ku ‘Divê Tirkiye êdî nasname û zimanê kurdî nas bike’. Di konferansê de hat gotin ku dê ji bo ziman mîtîngan pêk bînin û bila kurd ji bo ziman dakevin qadan TZP-Kurdî 2 sal berê ji bo pê\u015fîgirtina asîmîlasyona li ser zimanê kurdî, xebat û pê\u015fvebirina wî hat avakirin. TZP-Kurdî 27-28’ê tebaxê bi be\u015fdariya 60 delegeyan li Amedê 2’yemîn konferansa xwe pêk anî.<\/p>\n

<\/p>\n

\"TZP-Kurdî\"Aktuelbûn: 31\/8\/2008<\/p>\n

Tevgera Ziman û Perwerdehiya Kurdî (TZP-Kurdî) bi \u015fîara ‘Êdî bes e em bi zimanê xwe perwerdehê dixwazin’ 2’emîn Konferansa xwe pêk anî. Di konferansê de bang li dewletê hat kirin ku ‘Divê Tirkiye êdî nasname û zimanê kurdî nas bike’. Di konferansê de hat gotin ku dê ji bo ziman mîtîngan pêk bînin û bila kurd ji bo ziman dakevin qadan TZP-Kurdî 2 sal berê ji bo pê\u015fîgirtina asîmîlasyona li ser zimanê kurdî, xebat û pê\u015fvebirina wî hat avakirin. TZP-Kurdî 27-28’ê tebaxê bi be\u015fdariya 60 delegeyan li Amedê 2’yemîn konferansa xwe pêk anî.<\/p>\n

<\/p>\n

\n

Di konferansa 2-yê de bang li dewletê hat kirin ku ‘Divê Tirkiye êdî nasname û zimanê kurdî nas bike’.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Di konferansê de der barê nasname û zimanê kurdî de biryarên girîng hatin girtin û her wiha xebatên TZP-Kurdî yên 2 salan, asîmîlasyon û otoasîmîlasyona li ser zimanê kurdî hatin nîqa\u015fkirin.<\/p>\n

KOKA KURDÎ KÛR E<\/strong><\/p>\n

Di konferansê de delegeyan destnî\u015fan kir ku hezar sal in gelê kurd li ser axa Mezopotamyayê dijî û zimanê kurdî jî xwedî bingeheke qaîîm e. Delegeyan diyar kir ku ji Baba Tahirê Hemedanî heta Ehmedê Xanî, ji Evdila Goran heta Cegerxwîn bi sedan wêjevanan bi vî zimanî berhemên xwe pê\u015fkê\u015f kirine û li hemberî zordariyan salê bi dehan berhemên xwe\u015fik tên pê\u015fkê\u015fkirin.<\/p>\n

Delegeyan di axaftinên xwe de anîn ziman ku wêjeya kurdî ya devkî (dengbêjî) li hemû cîhanê hatiye nasîn û wiha got:<\/p>\n

"Zimanê kurdî ji çîrokan heta gotinên pê\u015fiyan, destanan xwedî dewlemendiyeke çandî ya kûr û berfireh e. Heta niha destanên wek Kela Dimdim, Xecê û Siyabend, Mem û Zîn, Cembeliyê Kurê Mîrê Hekaryan û Binev\u015fa Narîn, Zembîlfiro\u015f û bi dehan destanên din bi xwe\u015fikiya zimanê kurdî ve gihî\u015ftine îro."<\/p>\n

Di konferansê de wiha hat gotin: "Li Tirkiyeyê ji 20 mîlyonan zêdetir kes zimanê kurdî bi kar tînin. Her çiqas ji aliyê girseyeke evqas mezin bê bikaranîn jî ji ber ku her tim rastî polîtîkayên înkar û asîmîlasyonê tê ji hemû mafên ziman û çandî mehrûm maye. Li hemberî hemû kirinan gelê kurd zimanê xwe parastiye, ber xwe daye û bi derfetên xwe ve ziman heta îro aniye."<\/p>\n

Di berdewama axaftinê de wiha hat gotin: "Dewleta tirk hê jî li gorî sersala 20’emîn netew-dewletê tevdigere. Dem êdî dema yek ziman, yek çandî nîn e, dema pirzimanî û pirçandiyê ye. Pirzimanî êdî wek dewlemendiyekê tê qebûlkirin. Di qanûnên navneteweyî de asîmîlasyon wek sûcê mirovahiyê tê qebûlkirin. Ligel van hemûyan rayedarên Tirkiyeyê li gorî zîhniyeta sedsala 20’emîn tevdigerin. Êdî gelê kurd jî hatiye asta ku van polîtîkayan qebûl neke. Divê Tirkiye dev ji van polîtîkayên kevn berde û ziman û nasnameya kurdan nas bike." AMED<\/p>\n

Di konferansa TZP-Kurdî de ev biryar hatin girtin<\/p>\n

Di delegasyona konferansa TZP-Kurdî de hat gotin ku bila kurd ji bo bi zimanê xwe perwerde bibin dakevin kuçeyan û vê daxwaza xwe bi riyên demokratîk pêk bînin. Li gorî daxwazên TZP-Kurdî hin biryarên çalakiyê girtin. Di konferasan TZP-Kurdî de ev biryar hatin girtin:<\/p>\n

1- Ji bo çareseriya zimanê kurdî divê pirsgirêka kurd bê çareserkirin. Ji bo wê çareseriya herî ba\u015f Xweseriya Demokratîk e. Delegasyona konferansê bang li dewletê dike ku mafê Xweseriya Demokratîk a gelê kurd bê nasîn. <\/p>\n

2- Delegesyona Konferansê bang dike ku dewlet zimanê kurdî bi awayekî fermî nas bike û bila bikeve bin mîsogeriya makeqanûnê. <\/p>\n

3- Divê zimanê kurdî ji kre\u015fan heta zanîngehan bibe zimanê perwerdehê. Hemû astengiyên li pê\u015fiya zimanê kurdî bên rakirin. Ji ber vê yekê divê perwerde ji desthilatdariya dewletê derkeve bikeve destê gel. Delegasyon ji bo wê dixwaze ku gav bêne avêtin ji bo vê gava yekem divê li zanîngehan be\u015fa Kurdolojî û Enstîtuyên Perwerdehê bên vekirin. Her wiha ji bo perwerdehiya bi ziman û wêjeya kurdî ji bo mamosteyên kurd kurs bên vekirin.  <\/p>\n

4- Delegasyonê bang li dewletê kir ku asîmîlasyonên li ser ziman bên rakirin, ji bo kurdî cudahiya pozîtîf pêk bê. <\/p>\n

5- Delegasyon balê diki\u015fîne navên herêm û cihên kurdan ên hatine guhertin û delegasyon dixwaze ku navên kurdî yên orîjînal bi awayekî fermî bêne nasîn û bêne bikaranîn. <\/p>\n

6- Delegasyon, pê\u015fîgirtina îbadeta kurdî ya dewlet pêk tîne wek înkara Xwedê û Quranê bi nav dike û bang li dewletê dike ku bila astengiyên li pê\u015fiya îbadeta kurdî bên rakirin.<\/p>\n

7- Delegasyon dê bi slogana ‘Êdî bes e em bi zimanê xwe perwerdehê dixwazin’ bi tevî sazî û dergehan hin çalakiyên demokratîk pêk bîne. Ji bo vê jî dê di 10’ê îlonê de li Êlihê bi be\u015fdariyeke berfireh mîtîngek bê lidarxistin.<\/p>\n

8- Delegasyona TZP-Kurdî ji bo çalakî pêk bên bangî hemû saziyên kurdan dike. Her wiha bangî kurdan dike ku bi rihê seferberiyê be\u015fdarî di serî de li mîtînga Êlihê û yên din bibin.<\/p>\n

9- Delegasyona konferansê bal ki\u015fand ser helwesta Hikûmeta Herêma Federal a Kurdistanê fermîkirina zaravayê soranî. Hate gotin ku ev yek tu faydeyê nade gelê kurd û yekitiya wî. Berevajî vê yekê, ev yek zirareke mezin dide yekitiya gelê kurd û di xizmeta dijminên gelê kurd de ye. Lewre bang li Hikûmeta Herêma Kurdistanê kir ku dest ji vê biryara xwe berde û digel zaravayê soranî zaravayê kurmancî jî di hemû qadên fermî de bi kar bîne.<\/p>\n

–~–~–~–~–~–~–~–~–~–~–~
Cavkaní: Azadiya Welat<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Aktuelbûn: 31\/8\/2008 Tevgera Ziman û Perwerdehiya Kurdî (TZP-Kurdî) bi \u015fîara ‘Êdî bes e em bi zimanê xwe perwerdehê dixwazin’ 2’emîn Konferansa xwe pêk anî. Di konferansê [\u2026]<\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":485,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-486","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kurdishacademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/486","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kurdishacademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/kurdishacademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdishacademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdishacademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=486"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kurdishacademy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/486\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdishacademy.org\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kurdishacademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=486"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdishacademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=486"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kurdishacademy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=486"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}