you can login to your account or register with kal

چرا حرف /é/ بجای /ê/ بكارگرفته شده است؟

چرا حرف /é/ بجای /ê/ بكارگرفته شده است؟

يكی از عناصر اساسی در روشهای تطبيقی "كال" بر پايه كارایی زبان كردی بصورتی گسترده ، و به عام نقاط مشترك گویشهای گوناگون زبان كردی از نقطه نظر آواشناسی بنا شده تا املائی. تصوير زير درصد سهم موثر گويشهای متنوع زبان كردی در ايجاد سيستم نوشتاری مشترك كردی را مشخص می سازد. اين نمودار بر مبنای بكارگيری سيستم نوشتاری فعلی توسط هر یك از سيستم نوشتاری است، خواه بر اساس لاتين، سيريليك يا عربی باشد.

سيستم نوشتاری مشترك كردی شامل 3% عناصر جديد و 19% مطابقت های همگون شده می‌باشد. اين استراتژی از يكسو با قواعد پذيرفته شده مطابق استانداردهای جهانی (ISO 8859-1) و معرفی زبان كردی بعنوان يك زبان مجزا از سويی ديگر، توجيه می‌شود.

اكثر مساعی پيشگامان در املای كردی بيشتر تحت تاثير مذهب، مهارتهای زبانی شخصی و عملكرد زبان رسمی كشورهای همجوار بوده است تاكه ساختار زبان كردی. اين موضوع اساساً منجر به بروز نقايصی در اجرا و عمل شده است. در اينجا ما سعی نمی كنيم صدای حرف خاصی در زبان مشخصی از زبانهای اروپایی را بر اساس مهارتهای زبانی خودمان توجيه كنيم.

"كال" اين گام را با تدوین يك چهارچوب كاری محكم و مشخص برداشته است تا عملكردهای زبانشناسی زبان كردی را در حالتی واقعی قرار دهد، تا با استانداردهای بين المللی همخوانی داشته باشد. 

در خصوص نشانه های اكسانتگو [´] و سيركونفلكس [^]، انتخابها فقط بر اساس مطابقت با IT و سيستم كيبورد كامپیوتری بوده و از طرفی نگهداری عملكرد سيستم الفبای در چهارچوب استاندارد ISO 8859-1 ، كه بدون ضرورت انجام كاری مهندسی میسر بوده، تجربه نوشتن را عامه پسندتر سازد. اين مبحث بيشتر در حوزه IT و كامپيوتر است تا زبان و زبانشناسی. بعبارت ديگر براساس گويشهای متفاوت كردی، تكيه صدا (اكسان) برای [é] ممكن است بسيار تغيير كند.

"كال" تمامی سعی خود را بكار برده است تا از تجربيات پايه در نوشتن كردی در هر فرم آن استفاده كند. (به تصوير بالا دقت شود). تصوير املائی چندان مهم نيست، آنچه مهم است تجربه نوشتن به كردی توسط هر سيستم الفبائی است. در زمانی كه 85% از ما توانایی خواندن و نوشتن به زبان مادری خود را نداریم، نيازمند این رفرم بنيادی هستیم. ما نیاز به بازبینی یك سيستم جديد آموزشی برای دانش آموزان نسل نوین خود هستیم. ما نمی توانيم روند شناخت خود، قوم و گويش مان را بواسطه اينكه يك كلمه‌ی كردی چگونه به چشم می‌آيد متوقف نگهداريم. زبان كردی نياز دارد كه نقش خود را بعنوان يك ابزار ارتباطی ايفا كند. ما بايد سيستم نوشتاری مشترك را از دید نسل جدید جامعه كردی ببينيم.

برگردان از انگلیسی به پارسی: ب. كابری